Bottenbouillon maken: mijn recept, kooktijd en bewaartips 🍂

In de koudere maanden vraagt ons lichaam om extra aandacht. We bewegen minder buiten, de zon laat zich minder zien en ons immuunsysteem heeft het drukker dan in de zomer. Goede, voedzame voeding is dan geen luxe maar een echte investering in hoe je je voelt.

Bottenbouillon past daar perfect in. Het is een rijke, traditionele voedingsbron die al eeuwenlang in keukens over de hele wereld wordt gemaakt en dat is niet voor niets. Een echte schatkamer van voedingsstoffen die je lichaam van binnen uit ondersteunt.

Wanneer je botten langdurig zacht laat trekken in water, komen er allerlei stoffen vrij die je normaal gesproken niet zomaar via je voeding binnenkrijgt. Denk aan:

• Collageen en gelatine: afkomstig uit het bindweefsel en kraakbeen rondom de botten. Gelatine is eigenlijk afgebroken collageen en geeft de bouillon die mooie, licht glibberige structuur als hij afkoelt.
• Aminozuren zoals glycine en proline, bouwstenen die het lichaam gebruikt voor allerlei processen.
• Mineralen in kleine hoeveelheden, zoals calcium, magnesium en fosfor.

Er is veel enthousiasme rondom bottenbouillon en darmgezondheid, huid en weerstand, en dat begrijp ik volkomen. De voedingsstoffen in bouillon zijn waardevol en ondersteunen het lichaam op een zachte, natuurlijke manier. Het is een warme, voedzame toevoeging aan je dagelijkse voeding die je gewoon lekker voelt.

Dit is mijn basisrecept, simpel, bewezen en heerlijk. Laat gerust vlees, kraakbeen en bindweefsel aan de botten zitten. Dat geeft extra smaak én meer voedingsstoffen. Het gare vlees dat overblijft kun je daarna prima gebruiken in een soep.

Ingrediënten

• 1 tot 2 kg biologische botten van rund of kip
• 2 uien (gehalveerd, met schil mag)
• 3 wortels
• 2 stengels selderij
• 5 tenen knoflook
• Verse kurkuma (een stukje van ongeveer 3 cm)
• 5 laurierbladeren
• Verse of gedroogde tijm
• biologische zwarte peper (een flinke snuf)
• 3 tot 5 eetlepels biologische appelazijn
• Ongeveer 5 liter water

Bereiding

• Wil je een mooie, heldere bouillon die na het afkoelen lekker stevig en gelatineachtig wordt, als een soort gelei? Kook de botten dan eerst 10 minuten voor in water, giet dat water weg en spoel de botten af. Zo verwijder je onzuiverheden die de bouillon troebel kunnen maken. De gelatineachtige structuur ontstaat tijdens het lange trekken en merk je vooral als de bouillon koud is.
• Doe alle ingrediënten samen in je pan, slowcooker of ovenpan.
• Voeg het water toe zodat alles net onderstaat.
• Laat de bouillon minimaal 24 tot 48 uur zacht trekken op een zo laag mogelijke temperatuur.
• Zeef de bouillon en laat hem snel afkoelen. Verdeel in kleine porties en vries in.

Waarom appelazijn? Het zuur helpt om bepaalde mineralen uit de botten vrij te maken. De hoeveelheid mineralen in bouillon blijft doorgaans beperkt, maar het is een eenvoudige stap die ik altijd meeneem.

Hoe langer, hoe meer er vrijkomt uit de botten. Een goede bottenbouillon mag na het afkoelen juist stevig en gelatineachtig worden. Dat is een teken dat er gelatine uit de botten en het bindweefsel in de bouillon is terechtgekomen. Tijdens het verwarmen wordt hij weer vloeibaar. Zacht en langzaam trekken is de sleutel: hard doorkoken kan de bouillon troebel maken, maar de dikte na afkoeling is iets anders dan de helderheid. Dit zijn mijn favoriete methoden:

• Fornuis (grote pan): Breng aan de kook, zet daarna op het laagste pitje. Kook minimaal 24 tot 48 uur. Houd de temperatuur rond de 85 tot 95°C, het mag zacht pruttelen, maar niet hard koken.
• Slowcooker: Mijn persoonlijke favoriet voor de nacht. Zet op 'low' (ongeveer 80 tot 90°C) en laat 12 tot 24 uur trekken. Je waakt er niet bij, en 's ochtends staat je huis heerlijk te ruiken.
• Ovenbestendige pan met deksel: Oven op 90 tot 100°C, minimaal 24 tot 48 uur. Werkt uitstekend als je een geschikte pan hebt.

Bewaren: Laat de bouillon na het zeven snel afkoelen (binnen 2 uur) door de pan in koud water te zetten. Bewaar in de koelkast bij maximaal 4°C bij voorkeur 3 tot 4 dagen, of vries de bouillon in porties in bij -18°C. In de vriezer blijft hij doorgaans langer dan 3 maanden goed; voor de beste smaak en kwaliteit kun je ongeveer 4 tot 6 maanden aanhouden. Als hij voortdurend goed bevroren blijft, is langer bewaren meestal mogelijk, al kan de kwaliteit geleidelijk achteruitgaan. Kleine porties zijn handig, zo pak je precies wat je nodig hebt.

De mogelijkheden zijn eindeloos. Een paar van mijn favorieten:

• Als basis voor soep (heerlijk met wortel, pastinaak of paddenstoelen)
• Rijst of quinoa koken in bouillon in plaats van water. Zoveel meer smaak!
• Als basis voor sauzen en jus
• Door stamppot roeren voor extra diepte
• En mijn absolute favoriet: een warme mok bouillon met een snufje fijn Celtic Sea Salt. Gewoon zo, als tussendoortje of ’s avonds als rustmoment.

Voor mijn bouillon gebruik ik het liefst biologische kruiden. Waarom? Biologische kruiden zijn geteeld zonder synthetische bestrijdingsmiddelen, en dat vind ik een fijne gedachte, zeker als je ze urenlang laat meekoken.

Mijn vaste webshop hiervoor is Pit & Pit. Ik bestel er altijd biologische tijm, laurier, zwarte peper en kurkuma. De kwaliteit is goed, de verpakkingen zijn netjes en de keuze is groot. Met kortingscode ayni5 krijg je 5% korting op je bestelling, voor zover de actie geldig is.

Na een lange dag is er weinig fijners dan een warme mok zelfgemaakte bottenbouillon met een klein snufje fijn Keltisch zeezout van Pit & Pit. Dit zout bevat van nature kleine hoeveelheden sporenelementen en heeft een mildere, vollere smaak dan gewoon keukenzout. Een klein beetje gaat een lange weg.

Ik snap het volledig, niet iedereen heeft een vrije dag om een pan bouillon te laten trekken. Gelukkig verkoopt Pit & Pit ook biologische krachtbouillon die je zo kunt gebruiken:

• Biologische krachtbouillon van kip. Licht, aromatisch en heerlijk als basis voor soep of als warme drank.
• Biologische krachtbouillon van rund. Voller van smaak, perfect voor sauzen en hartige gerechten.

Biologische krachtbouillon van kip van Pit & Pit. Handig als je geen tijd hebt om zelf te maken.

Krachtbouillon van rund van Pit & Pit. Vol van smaak en handig als je geen tijd hebt om zelf bouillon te maken.

Bottenbouillon maken is voor mij een vorm van zelfzorg. Het is bewust bezig zijn met wat je eet, genieten van een warme geur door het huis en weten dat je je lichaam iets goeds geeft.

Maak jij weleens zelf bottenbouillon, of ga je dit recept voor het eerst proberen? Ik vind het ontzettend leuk om jullie ervaringen te horen. Laat vooral weten hoe jouw bouillon is geworden! 🍂

— ayni-holistic.com