Wat zit er écht in ons kraanwater? PFAS, medicijnresten en waarom ik filter

Hoe schoon is ons kraanwater echt? Die vraag houdt mij al jaren bezig. Ik vertrouw niet zomaar op de uitspraak dat Nederlands kraanwater veilig is. Ik wil zelf weten wat er in onze rivieren terechtkomt, wat er na het zuiveren overblijft en wie daar geld aan verdient of juist voor betaalt.

Daarom ben ik op zoek gegaan naar onderzoeken, uitspraken van rechters en documenten van de overheid. Wat ik vond over PFAS, medicijnresten en lozingen roept bij mij veel vragen op. Ik deel de bronnen hier open, zodat jij ze ook kunt lezen.

Ik kijk ook naar wie er achter een bron zit. Is het een overheidsinstantie, een onderzoek in opdracht van de watersector of onafhankelijke journalistiek? Bij de bronnen vermeld ik de opdrachtgever of achtergrond waar die bekend is. Waar ik de financiering van een specifiek onderzoek niet heb kunnen vaststellen, zeg ik dat ook. Want een wetenschappelijke publicatie is niet automatisch vrij van belangen. En dat geldt net zo goed voor alternatieve bronnen.

Wij gebruiken al jaren een Aqualine waterfilter van Tradeline. Ik ben er heel tevreden over, juist omdat ik hem zonder vaste aansluiting kan gebruiken. Hij gaat zelfs mee in onze camper.

Het systeem werkt met verschillende filterlagen. Een keramisch voorfilter houdt grotere deeltjes tegen, actieve kool kan bepaalde geur-, smaak- en chemische stoffen verminderen en mineralenstenen geven mineralen af aan het gefilterde water. Welke stoffen precies worden verminderd, hangt af van het model en de onafhankelijke testresultaten.

Ook onderweg vind ik dat fijn. Ik kan hem eenvoudig vullen met kraanwater dat geschikt is om te drinken. In landen waar kraanwater niet veilig is, gebruik ik eerst veilig drinkwater of een passende desinfectiemethode. Dit filter alleen maakt besmet water niet gegarandeerd drinkbaar.

Affiliatelink.

Bekijk de Aqualine waterfilters bij Tradeline

We weten dat bepaalde PFAS schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid en dat deze stoffen nauwelijks afbreken in het milieu. Toch mogen bedrijven in Nederland onder voorwaarden nog steeds PFAS-houdend afvalwater lozen. Dat gebeurt via vergunningen met eisen en controles. Een vergunning betekent niet dat een stof onschadelijk is.

Waarom is dit nog toegestaan? PFAS blijven heel lang in het milieu. Toch mogen bedrijven onder voorwaarden PFAS-houdend water lozen. Verderop moeten drinkwaterbedrijven het water weer schoonmaken. Wie betaalt daarvoor?

Het is geen theoretische discussie. Rond Chemours in Dordrecht zijn PFAS-lozingen op de Beneden Merwede en de bijbehorende vergunningen al jaren onderwerp van onderzoek en bezwaar. Drinkwaterbedrijf Evides maakte ook bezwaar tegen een aangevraagde PFAS-lozing via de Zuid-Willemsvaart richting de Maas. Die aanvraag werd ingetrokken, maar volgens Evides gingen bestaande lozingen in 2026 door.

Wat mij raakt, is dat we vervuiling vaak pas aanpakken nadat die in het water zit. Ik wil weten waarom de overheid bepaalde lozingen toestaat en hoe duidelijk mensen daarover worden geïnformeerd. Waarom voorkomen we die vervuiling niet veel eerder?

“Maar Nederland heeft toch hartstikke schoon kraanwater?”

Dat hoor ik vaak wanneer ik vertel dat wij al jaren een waterfilter gebruiken. Dat Nederland ons kraanwater controleert en zuivert, betekent voor mij niet dat ik er automatisch gerust op ben. Ik vind het zorgelijk dat onze waterbronnen vervuild raken met stoffen die daar niet thuishoren, terwijl drinkwaterbedrijven die vervuiling achteraf moeten proberen te verwijderen. Ik wil weten waar ons water vandaan komt, wat er onderweg in terechtkomt en wat na de zuivering kan achterblijven. We drinken het iedere dag, onze kinderen ook. Daarom kies ik ervoor om ons drinkwater extra te filteren.

Nederland maakt drinkwater uit grondwater, oppervlaktewater en oevergrondwater. De herkomst verschilt per regio en leverancier.

Voor delen van Zuid-Holland wordt Maaswater gebruikt. Dunea neemt water in uit de Afgedamde Maas, zuivert het voor en laat het via de duinen verder zuiveren. Evides gebruikt onder andere Maaswater voor Rotterdam en omgeving.

In de omgeving van Gouda en Reeuwijk levert Oasen drinkwater, vooral uit oevergrondwater dat onder invloed staat van rivierwater, onder andere uit de Lek. De Randstad heeft dus niet één gezamenlijke waterbron.

Wil je weten waar jouw water vandaan komt? Bekijk de Atlas Leefomgeving.

Water uit onze douche, wasmachine en wc gaat naar de waterzuivering. Daar worden veel stoffen uitgehaald. Daarna stroomt het water vaak terug naar een rivier.

Verderop kan die rivier weer worden gebruikt om drinkwater te maken. Dat water wordt opnieuw gezuiverd. Maar niet iedere stof verdwijnt even makkelijk. Precies daarom moeten we vervuiling eerder aanpakken.

De Inspectie Leefomgeving en Transport rapporteerde over 2024 1.081 normoverschrijdingen bij 682.474 reguliere drinkwatermetingen. In vijf grote gebieden gold een kookadvies vanwege microbiologische verontreiniging. De meeste metingen voldeden dus aan de eisen, maar incidenten komen daadwerkelijk voor.

Een vervuilde rivier betekent niet dat diezelfde hoeveelheid vervuiling uit je kraan komt. Maar de zuivering moet er wel mee omgaan.

Dit is precies waar ik vragen bij heb. Waarom mogen stoffen die zo lang blijven bestaan nog in onze waterbronnen terechtkomen? Zelfs als een lozing stopt, is de bestaande PFAS niet zomaar weg. Voorkomen lijkt mij veel logischer dan steeds duurder zuiveren.

PFAS zijn een grote groep moeilijk afbreekbare chemische stoffen. Ze kunnen via industriële lozingen, producten en andere bronnen in bodem en water terechtkomen.

Het RIVM heeft vastgesteld dat Nederlanders via voedsel en drinkwater samen te veel PFAS binnen kunnen krijgen ten opzichte van de gezondheidskundige grenswaarde. Vooral bij drinkwater dat uit oppervlaktewater wordt gemaakt, kan de blootstelling een aandachtspunt zijn.

Bij onderzoek naar Nederlandse drinkwatermonsters werd de gezondheidskundige PFAS-advieswaarde in een aanzienlijk deel van de monsters uit oppervlaktewater overschreden. Dit is niet hetzelfde als een overschrijding van de wettelijke drinkwaternorm. De gezondheidskundige advieswaarde en de wettelijke norm verschillen ook in berekeningswijze.

Juist dit verschil vind ik belangrijk. 'Binnen de wettelijke norm' betekent niet altijd dat onderzoekers geen reden zien om de blootstelling verder te verlagen.

PFAS kunnen onder andere invloed hebben op het immuunsysteem. Het RIVM adviseert daarom om de blootstelling waar mogelijk terug te dringen.

Dat is heel lastig. Sommige PFAS blijven jarenlang in je lichaam. Ze verdwijnen langzaam, vooral via de urine. Een gewone detoxkuur haalt ze niet zomaar weg.

En de sauna? Ik zie sauna als een fijne manier om te zweten, te ontspannen en je lichaam te ondersteunen. Er is onderzoek gedaan naar de uitscheiding van sommige stoffen via zweet. Maar voor PFAS weten we nog niet of sauna de hoeveelheid in je bloed echt verlaagt. Dat onderscheid vind ik belangrijk. Juist omdat PFAS zo lastig uit het lichaam verdwijnen, blijft het beperken van nieuwe blootstelling de belangrijkste stap. Denk aan bewust omgaan met drinkwater, voeding en producten die PFAS kunnen bevatten.

En juist daarom vind ik dat we kritisch moeten blijven op bedrijven én overheid. Een vergunning betekent dat een lozing onder voorwaarden mag, niet dat de vervuiling onschadelijk is. We hebben recht op duidelijke informatie over wat er in onze waterbronnen terechtkomt, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat het kost om het weer te verwijderen.

Onderzoek zelf:

• ATSDR, hoe PFAS je lichaam verlaat
• ATSDR, wetenschappelijk overzicht over PFAS en uitscheiding via zweet
• National Academies, hoe lang PFAS in het lichaam blijft

Het gaat niet alleen om de vraag welke stoffen meetbaar zijn, maar vooral om hoeveel je binnenkrijgt, hoe lang en in welke combinatie. Een stof die in rivierwater wordt gevonden, zit niet automatisch in dezelfde hoeveelheid in ons kraanwater. Toch wil ik weten wat onderzoek zegt over de mogelijke gevolgen van langdurige blootstelling.

• PFAS, waaronder PFOA en PFOS. Sommige PFAS kunnen zich langdurig in het lichaam bevinden. Onderzoek koppelt blootstelling aan onder andere hogere cholesterolwaarden en bij bepaalde stoffen een verhoogd risico op nier- en zaadbalkanker. Het gaat om risico's bij blootstelling, niet om klachten waaraan je zelf kunt herkennen dat je PFAS hebt binnengekregen.
• Chloor en chloride. Dit zijn twee verschillende dingen. Chloride is een normaal mineraal in water en is in gebruikelijke drinkwaterhoeveelheden geen gifstof. Chloor kan als desinfectiemiddel worden gebruikt en kan bij hoge concentraties irritatie veroorzaken. Nederlands drinkwater wordt doorgaans zonder blijvende chloordosering geleverd. Bij bepaalde manieren van desinfecteren kunnen ook bijproducten ontstaan; de risico's hangen af van de stof en de concentratie.
• Fluoride. Vroeger werd in delen van Nederland bewust fluoride aan drinkwater toegevoegd om tandbederf tegen te gaan. Na juridische en maatschappelijke discussie stopte deze praktijk. Tegenwoordig wordt in Nederland geen fluoride meer aan drinkwater toegevoegd. Fluoride kan wel van nature in water voorkomen. Bij langdurige hoge blootstelling kan het onder andere tandfluorose veroorzaken. Verderop lees je meer over de geschiedenis van fluoridering en het onderzoek naar mogelijke gezondheidseffecten.
• Medicijnresten, bijvoorbeeld pijnstillers, antibiotica en hormoonstoffen. Deze kunnen via rioolwater in rivieren terechtkomen. Sommige stoffen kunnen het leven in het water beïnvloeden. Voor de zeer lage concentraties die soms in Nederlands drinkwater worden gemeten, worden volgens het RIVM geen gezondheidseffecten bij mensen verwacht.
• Bestrijdingsmiddelen en afbraakproducten. De effecten verschillen sterk per middel. Sommige kunnen bij voldoende hoge blootstelling het zenuwstelsel of de hormoonhuishouding beïnvloeden. Welke gevolgen langdurige blootstelling aan mengsels van bestrijdingsmiddelen heeft, verdient volgens mij meer aandacht.
• Lood en andere metalen. Lood kan vooral via oude loden leidingen in drinkwater terechtkomen. Langdurige blootstelling kan schadelijk zijn voor de ontwikkeling van het zenuwstelsel bij kinderen en kan bij volwassenen onder andere de bloeddruk en nierfunctie beïnvloeden.
• Microplastics en nanoplastics. Deze deeltjes worden in het milieu en in water onderzocht. Of de hoeveelheden in drinkwater gezondheidsklachten veroorzaken, is nog niet duidelijk.

Wat merk je daarvan? Vaak helemaal niets direct. Sommige stoffen kunnen bij langdurige blootstelling de kans op gezondheidsproblemen verhogen zonder herkenbare eerste symptomen. Daarom vind ik het belangrijk dat we niet alleen kijken naar klachten, maar vooral naar het voorkomen van vervuiling.

En mijn belangrijkste vraag blijft: waarom zouden we steeds ingewikkelder moeten zuiveren, als we kunnen voorkomen dat ongewenste stoffen in onze waterbronnen terechtkomen?

Verder lezen

• RIVM over PFAS en gezondheid Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• RIVM over medicijnresten en drinkwater Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• RIVM over lood in drinkwater Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• RIVM over drinkwater. Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.

PFAS worden onder andere gebruikt bij industriële processen en in producten met water-, vet- of vuilafstotende eigenschappen. Een bekend voorbeeld is PFOA, dat vroeger bij de productie van fluorpolymeren voor onder meer Teflonachtige toepassingen werd gebruikt.

Wat ik moeilijk te begrijpen vind, is dat industriële lozingen nog steeds worden toegestaan in water dat verderop als bron voor ons drinkwater dient. Vergunningen, lozingseisen en controles beperken wat bedrijven mogen uitstoten, maar voorkomen niet iedere lozing. Waarom ligt de nadruk nog zo vaak op hoeveel vervuiling is toegestaan, in plaats van op het voorkomen ervan? De kosten en inspanningen om het water weer schoon te krijgen komen vervolgens ook bij drinkwaterbedrijven en de samenleving terecht.

Neem Chemours in Dordrecht. Volgens het RIVM loosde de voormalige DuPont/Chemours-fabriek in het verleden PFOA-houdend afvalwater in de Merwede. Ook tegenwoordig is de vergunningverlening voor PFAS-houdende lozingen op de Beneden Merwede onderwerp van discussie. Drinkwaterbedrijven Oasen en Evides maakten bezwaar tegen eerdere vergunningen. In juli 2026 publiceerde Rijkswaterstaat een nieuw besluit over een lozingsactiviteit van Chemours via de Baanhoekhaven naar de Beneden Merwede.

Ook het voorbeeld bij de Maas laat zien hoe ver dit gaat. In 2025 maakte drinkwaterbedrijf Evides bezwaar tegen een ontwerpvergunning die afvalwaterverwerker CFS in Weert ruimte zou geven om jaarlijks maximaal vijf kilo PFAS te lozen. Die route loopt via het riool, de zuivering en de Zuid-Willemsvaart naar de Maas. Evides waarschuwde dat de gevolgen voor de drinkwatervoorziening onvoldoende waren onderzocht. In 2026 meldde Evides dat de betreffende aanvraag was ingetrokken, maar dat lozingen op de Maas doorgingen.

De Lek, de Merwede en de Maas zijn verschillende riviertakken en waterstromen. De lozing bij Chemours ligt aan de Beneden Merwede, niet rechtstreeks aan de Lek of de Maas. Juist daarom vind ik het belangrijk om per bedrijf te bekijken waar afvalwater terechtkomt en welke drinkwaterbronnen ermee in verbinding staan.

Ik blijf met één vraag zitten: waarom accepteren we dat stoffen in onze rivieren terechtkomen die drinkwaterbedrijven daarna weer met ingewikkelde technieken moeten proberen te verwijderen?

Dat is voor mij nog een reden om vervuiling bij de bron serieus te nemen én thuis bewust om te gaan met ons drinkwater.

Bronnen om zelf te bekijken

• RIVM over PFOA en Chemours Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• Evides over Chemours en vergunningen
• Rijkswaterstaat, vergunningbesluit juli 2026
• Evides over CFS en de Maas, 2025
• Evides, vervolg CFS in 2026.

KWR onderzocht bestrijdingsmiddelen en afbraakproducten in Nederlandse drinkwaterbronnen. Bij negen onderzochte oppervlaktewaterinnamepunten werden samen 156 verschillende stoffen aangetroffen. Bij alle negen werden op meerdere momenten normen voor stoffen in de bron overschreden.

Drinkwaterbedrijven zuiveren dit water voordat het naar huishoudens gaat. De metingen zijn dus geen bewijs dat al die stoffen in dezelfde hoeveelheden uit de kraan komen. Ze laten wel zien hoeveel druk er op onze waterbronnen staat.

Er zijn ook rechtszaken, aangiftes en maatregelen tegen bedrijven. Bijvoorbeeld tegen Chemours in Dordrecht. En rond 3M in België.

Bij Chemours in Dordrecht, voorheen DuPont, oordeelde de rechtbank Rotterdam in september 2023 dat de uitstoot van PFOA naar de lucht in een bepaalde periode onrechtmatig was. Chemours is voor die periode aansprakelijk voor schade van de gemeenten Dordrecht, Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden. Dat was een civiele uitspraak over uitstoot naar de lucht, niet een strafrechtelijke veroordeling voor lozingen in water.

In september 2023 deden duizenden omwonenden aangifte tegen Chemours en leidinggevenden wegens vermeende schadelijke PFAS-vervuiling. Het Openbaar Ministerie startte een strafrechtelijk onderzoek. In april 2025 werd de fabriek doorzocht. Het OM meldde in februari 2026 dat dit onderzoek, onder de naam Dahlia, al vergevorderd was. Een aangifte of onderzoek betekent nog niet dat schuld strafrechtelijk is vastgesteld.

Ook bij afvalwaterlozingen greep de overheid in. In 2023 werd bij Chemours de PFAS-stof TFA aangetroffen in afvalwater zonder dat daarvoor een vergunning bestond. Er werd een last onder dwangsom opgelegd van 125.000 euro per overtreding. Begin 2024 legde Chemours een productielijn stil om nieuwe overtredingen te voorkomen. In februari 2025 volgde een nieuwe sanctie wegens lozing van de PFAS-stof TFPrA zonder vergunning, met een mogelijke dwangsom van maximaal 3,75 miljoen euro. Dit zijn handhavingsbedragen en niet automatisch bedragen die al als boete zijn betaald.

Ook over de grens speelt dit. Rond de 3M-fabriek in Zwijndrecht in België is een groot gebied vervuild met PFAS. De Vlaamse overheid sloot in 2022 een saneringsovereenkomst met 3M ter waarde van 571 miljoen euro. De PFAS-productie op die locatie stopte eind 2024. Dit is een saneringsafspraak, geen strafrechtelijke boete.

Mijn vraag blijft waarom er eerst zoveel vervuiling moet ontstaan voordat bedrijven worden aangesproken en er miljoenen nodig zijn om de schade aan te pakken. Als stoffen nauwelijks afbreken, is voorkomen bij de bron toch de eerste stap?

Bronnen om zelf te bekijken

• Rechtspraak, uitspraak Chemours 2023
• Openbaar Ministerie, strafrechtelijk onderzoek
• NOS, dwangsom voor TFA-lozing
• Provincie Zuid-Holland, sanctie voor TFPrA-lozing
• Vlaamse overheid, afspraken met 3M.

De vervuiler betaalt. Zo hoort het te werken. Maar in de praktijk komt de rekening lang niet altijd terecht bij de bedrijven die vervuilen. Bedrijven betalen onder meer heffingen voor het lozen of laten zuiveren van afvalwater. Dat betekent niet dat ze onbeperkt PFAS mogen lozen. Vergunningen en wettelijke eisen blijven gelden. Toch kunnen PFAS-houdende restlozingen worden toegestaan, terwijl het verwijderen van die stoffen verderop ingewikkeld en duur is.

Onderzoeksplatform Follow the Money liet in april 2024 zien hoe PFAS en medicijnresten door rioolwaterzuiveringen kunnen glippen. Bij de zuivering in Bath werd in 2021 naar schatting 21 kilo PFAS geloosd. Volgens een medewerker van Waterschap Brabantse Delta zou extra PFAS-zuivering daar de zuiveringsheffing verdubbelen. Die hogere rekening zou grotendeels terechtkomen bij mensen die deze stoffen niet zelf lozen. Waarom zouden burgers moeten meebetalen aan het opruimen van industriële vervuiling?

Ook onderzoeksplatform Investico bracht de kosten in kaart. Uit onderzoek van januari 2025 bleek dat het opruimen van PFAS-vervuiling op 28 locaties al minstens 68 miljoen euro had gekost. In de meeste gevallen betaalde de overheid. Dat laat zien hoe moeilijk het is om de rekening daadwerkelijk bij de veroorzaker neer te leggen.

Hier speelt geld dus een grote rol. Wie betaalt de extra zuivering? Wie betaalt de schoonmaak? En wie verdient aan de activiteiten die de vervuiling veroorzaken? Het onderzoek laat zien dat een deel van de rekening bij overheid en burgers belandt. Waarom laten we vervuiling toe die we later met publiek geld weer proberen te verwijderen?

Bronnen om zelf te bekijken

• Follow the Money, PFAS en medicijnresten door de waterzuivering (2024)
• Investico, kosten PFAS-opruiming (2025)
• Tweede Kamer, zuiveringsheffingen en het principe de vervuiler betaalt (2026).

Na medicijngebruik komen resten en afbraakproducten via ons lichaam in het riool. Rioolwaterzuiveringsinstallaties verwijderen niet alle stoffen volledig. Daardoor kunnen resten in oppervlaktewater terechtkomen.

Ik vind het zorgelijk dat onze rivieren zo een verzamelplaats worden van stoffen die daar niet thuishoren. Denk aan resten van pijnstillers, antibiotica en andere geneesmiddelen. Waarom wordt er niet sterker ingezet op het terugdringen van deze vervuiling voordat die het oppervlaktewater bereikt? Het gaat niet alleen om wat we vandaag kunnen meten, maar ook om wat langdurige blootstelling aan verschillende stoffen samen betekent voor onze waterkwaliteit en het leven in de rivier.

Drinkwaterbedrijven moeten extra zuiveringsstappen inzetten om met deze vervuiling om te gaan. Toch worden van sommige stoffen nog zeer kleine concentraties in drinkwater gemeten. Het RIVM verwacht bij de huidige aangetroffen hoeveelheden geen gezondheidseffecten voor mensen. Maar waarom accepteren we dat medicijnresten überhaupt in onze waterkringloop terechtkomen? Voor mij is dat een reden om juist de lozingen, de herkomst van de stoffen en de effecten van mengsels veel kritischer te onderzoeken.

Microplastics ontstaan onder andere door slijtage van autobanden, synthetische kleding en grotere plasticproducten. Ze zijn ook in water aangetroffen. Hoeveelheden verschillen sterk per meetmethode, waterbron en de grootte van de gemeten deeltjes.

Vooral over langdurige blootstelling aan zeer kleine nanoplastics bestaan nog vragen. Daarom vind ik aanvullend onafhankelijk onderzoek belangrijk.

In Nederland werd vroeger op bepaalde plaatsen fluoride aan drinkwater toegevoegd om tandbederf tegen te gaan. Daar ontstond discussie over, onder andere over de vraag of mensen zelf moeten kunnen kiezen welke stoffen zij binnenkrijgen.

Huisarts Hans Moolenburgh beschreef de strijd tegen fluoridering in zijn boek De nieuwe watergeuzen. In 1973 oordeelde de Hoge Raad dat voor toevoeging van fluoride met dit doel een wettelijke grondslag nodig was. Tegenwoordig wordt Nederlands drinkwater niet standaard gefluorideerd.

Een wetenschappelijke evaluatie van het Amerikaanse National Toxicology Program uit 2024 vond een verband tussen hogere fluorideblootstelling, vooral bij drinkwaterconcentraties vanaf 1,5 milligram per liter, en lagere IQ-scores bij kinderen. Dat bewijst geen vergelijkbaar risico bij de veel lagere concentraties die doorgaans in Nederlands kraanwater voorkomen. Wel laat het zien waarom dosering en blootstelling ertoe doen.

Ik ben al jaren bewust bezig met wat we eten, drinken en op onze huid gebruiken. Drinkwater hoort daar voor mij bij.

Daarom gebruiken wij thuis een Aqualine waterfilter als extra stap na de reguliere drinkwaterzuivering. Afhankelijk van model, filtermateriaal, onderhoud en testomstandigheden kunnen waterfilters bepaalde ongewenste stoffen verder verminderen. Niet ieder filter verwijdert dezelfde stoffen en geen enkel filter mag zonder testgegevens worden gepresenteerd als een oplossing voor alles.

En dan nog iets uit mijn eigen ervaring.

Je wilt niet weten wat voor glibberige substantie ik soms op de onderdelen van mijn waterfilter aantref.

Wat het precies is, weet ik niet. Ik heb het nooit laten onderzoeken. Het kan bijvoorbeeld biofilm zijn, die zich op vochtige oppervlakken vormt.

Maar het zet me wel aan het denken. Want wat zit er eigenlijk allemaal in ons water dat we met het blote oog niet kunnen zien?

En als ik dan de onderzoeken lees over PFAS, medicijnresten en normoverschrijdingen, ben ik blij dat wij ons drinkwater thuis nog een extra keer filteren.

Voor mij is dat geen angst, maar een bewuste keuze. Natuurlijk blijf ik het filter ook goed reinigen en de onderdelen volgens voorschrift vervangen.

Ik wil zelf kunnen kiezen wat ik drink. Maar de verantwoordelijkheid om ons water schoon te houden mag niet alleen bij ons als consument liggen.

Wil je weten welk Aqualine waterfilter wij gebruiken? Bekijk de Aqualine waterfilters via mijn verwijzingslink. Op Instagram kun je ook reageren met WATER voor meer informatie.

Ik wil dat we beter weten wat er in ons water gebeurt. Dat de overheid meet en controleert, vind ik belangrijk. Maar ik vind ook dat de overheid veel duidelijker mag uitleggen welke stoffen worden geloosd, wat de risico's zijn en wie voor de gevolgen betaalt.

Ik vertrouw niet blind op een norm of een geruststellende boodschap. Een stof kan binnen de regels vallen en toch vragen oproepen over langdurige blootstelling. En een vergunning vertelt nog niet wie uiteindelijk de kosten draagt.

Mijn grootste zorg is dat financiële belangen en dure schoonmaak achteraf te veel ruimte krijgen, terwijl het voorkomen van vervuiling voorop zou moeten staan. Daarom deel ik deze onderzoeken, rechtszaken en cijfers. Niet om je bang te maken, maar omdat ik vind dat we recht hebben op duidelijke informatie. Lees vooral de bronnen en stel je eigen vragen.

Liefs,

Chantal

Ayni Holistic

Hieronder vind je de originele onderzoeken, besluiten en artikelen. Je kunt ieder onderwerp openen en zelf lezen wat de onderzoekers, overheden en betrokken organisaties hebben gepubliceerd.

Let ook op de herkomst van de bronnen. Bij overheidsbronnen en onderzoek in opdracht staat vermeld wie erachter zit, voor zover dat is vastgesteld. Dat is iets anders dan bewijzen dat de uitkomst door de financier is beïnvloed.

• Inspectie Leefomgeving en Transport, Drinkwaterkwaliteit 2024 Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport, een rijkstoezichthouder. Dit zijn officiële toezichtgegevens, geen onafhankelijk particulier onderzoek.
• RIVM, PFAS in drinkwater Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• RIVM, Risicobeoordeling PFAS via voedsel en drinkwater Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• KWR, Bestrijdingsmiddelen in Nederlandse bronnen voor drinkwater Bron: KWR, onderzoeksinstituut voor de watersector. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven.
• RIVM, Medicijnen en drinkwaterbronnen Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• National Toxicology Program, Fluoride Exposure and Neurodevelopment and Cognition, 2024
• EFSA, Fluoride safety assessment, 2025
• Hoge Raad, 22 juni 1973, ECLI:NL:HR:1973:AD2208
• US EPA, Waterfilters getest op PFAS-reductie

Ik heb onderzoeken, onderzoeksjournalistiek, documentaires en boeken verzameld die mij hebben geholpen om verder te kijken naar ons drinkwater. Samen geven ze verschillende invalshoeken en nodigen ze uit om zelf op onderzoek uit te gaan.

Documentaires en onderzoeksjournalistiek

• The Devil We Know (2018). Documentaire over de geschiedenis van PFOA-vervuiling rond een fabriek in de Verenigde Staten en de gevolgen voor omwonenden.
• Brave Blue World (2019). Documentaire over de wereldwijde uitdagingen rond schoon water, afvalwater en innovatieve zuiveringstechnieken.
• Zembla. Nederlandse onderzoeksjournalistiek, onder meer over PFAS en de chemische industrie. Zoek op de website naar PFAS of Chemours.
• Watch the Water (2022). Documentaire van Stew Peters met Bryan Ardis over vermeende verbanden tussen slangengif, COVID-19 en drinkwater. De centrale beweringen zijn niet met betrouwbaar wetenschappelijk bewijs aangetoond. Ik vermeld deze film als voorbeeld van een kritisch verhaal dat mij aan het denken zette, niet als wetenschappelijk bewijs.

Boeken en geschiedenis

• De nieuwe watergeuzen, Hans Moolenburgh. Een kritisch boek over de Nederlandse strijd tegen het toevoegen van fluoride aan drinkwater.
• Hoge Raad, 22 juni 1973, fluoridering. De juridische achtergrond van de discussie over fluoridering in Nederland.

Onderzoeken en onafhankelijke informatie

• RIVM, PFAS in drinkwater. Over blootstelling, advieswaarden en drinkwater. Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• RIVM, PFAS via voedsel en drinkwater. Risicobeoordeling van de totale blootstelling. Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• KWR, Bestrijdingsmiddelen in Nederlandse drinkwaterbronnen. Metingen in de bronnen waaruit drinkwater wordt gemaakt. Bron: KWR, onderzoeksinstituut voor de watersector. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven.
• RIVM, Medicijnen en drinkwaterbronnen. Over medicijnresten in de waterkringloop. Bron: RIVM, een overheidsinstituut. Het instituut werkt grotendeels in opdracht van overheden en andere opdrachtgevers. De precieze financiering van deze publicatie is hier niet apart vastgesteld.
• Inspectie Leefomgeving en Transport, drinkwaterkwaliteit 2024. Officiële meetresultaten en normoverschrijdingen. Bron: Inspectie Leefomgeving en Transport, een rijkstoezichthouder. Dit zijn officiële toezichtgegevens, geen onafhankelijk particulier onderzoek.
• National Toxicology Program, fluoride en neurologische ontwikkeling (2024). Wetenschappelijke beoordeling van hogere fluorideblootstelling.
• EFSA, beoordeling van fluoride (2025). Europese beoordeling van blootstelling en veiligheid.

Mijn uitgangspunt blijft hetzelfde. Blijf nieuwsgierig, stel vragen en onderzoek waar ons drinkwater vandaan komt.