Gefermenteerde knoflook in honing: recept en traditie

Zoet, zacht en een beetje taai, net een toffee. Zelfs als je niet van knoflook houdt.

Honing met een houten honinglepel naast knoflookbollen

Houd je niet van knoflook? Dan is dit misschien juist iets voor jou. Door knoflook weken in rauwe honing te laten fermenteren, verdwijnt de scherpe smaak. Wat overblijft is zoet, zacht en een beetje chewy, als een zacht toffeesnoepje. En de honing zelf krijgt een milde knoflooksmaak, heerlijk in thee of over je eten.

Hieronder lees je in welke tradities knoflook en honing gebruikt worden, wat het precies doet, waar je op let bij het kopen van honing, en daarna mijn recept.

Wat is gefermenteerde knoflook in honing?

Je doet gepelde knoflookteentjes in een pot en giet er rauwe honing over. Dat is alles. De honing trekt vocht uit de knoflook. Daardoor wordt de honing iets dunner, en dan kunnen de natuurlijke gisten en bacteriën uit de rauwe honing en de knoflook aan het werk gaan. Je ziet belletjes en de honing wordt vloeibaarder en donkerder.

Na een paar weken is de knoflook zacht en mild, en de honing zoet met een knoflookrandje. Hoe langer je het laat staan, hoe zachter de smaak.

Knoflook en honing in oude tradities

Knoflook en honing behoren tot de oudste huismiddeltjes ter wereld:

  • Het oude Egypte. In de Papyrus Ebers, een medisch geschrift van zo'n 3500 jaar oud, komt knoflook in tientallen recepten voor. De arbeiders die de piramides bouwden kregen knoflook om sterk te blijven (Rivlin, 2001). Honing werd er gebruikt op wonden.
  • Het oude Griekenland. Hippocrates, de vader van de geneeskunde, gebruikte knoflook bij allerlei klachten (Rivlin, 2001). Ook de eerste Olympische atleten aten het.
  • De Chinese geneeskunde. Daar geldt knoflook als verwarmend: het verdrijft kou en ondersteunt de spijsvertering. Honing is juist verzachtend en bevochtigend, vooral voor de longen en bij een droge keel. Samen vullen ze elkaar mooi aan: warmte en zachtheid. Meer over deze manier van kijken lees je in mijn blog over Chinese geneeskunde in de winter.
  • Volksgeneeskunde in Europa. Van Oost-Europa tot bij ons thuis: een lepel honing met knoflook was het middeltje van oma als de winter en de verkoudheden kwamen.

Wat doet het precies?

Knoflook en honing hebben allebei een lange geschiedenis, en onderzoekers hebben er ook naar gekeken:

  • Knoflook. Als je knoflook snijdt of kneust, ontstaat allicine. Dat is de stof die knoflook zijn scherpe geur geeft. In het lab remt allicine bacteriën. Mensen die drie maanden een knoflooksupplement slikten, kregen in een onderzoek minder vaak een verkoudheid (Lissiman e.a., 2014).
  • Honing. In het lab remt echte honing bacteriën: hij bevat weinig water, is licht zuur en maakt een beetje waterstofperoxide aan. Bij kinderen met een hoestje werkte een lepel honing ongeveer even goed als een hoestdrankje (Oduwole e.a., 2018). Let op: geef nooit honing aan kinderen onder één jaar.
  • Samen. In het lab remden knoflook en honing samen bacteriën sterker dan elk apart (Andualem, 2013).

Voor mij is het vooral een fijn ritueel in de winter: elke dag een teentje of een lepeltje honing, net als oma.

Waarom echte rauwe honing zo belangrijk is

Voor dit recept heb je echte rauwe honing nodig. En dat is minder vanzelfsprekend dan je denkt.

Wat zit er in gewone supermarkthoning?

Niet elke pot honing is wat hij lijkt. Veel goedkope honing is verhit, gefilterd of zelfs aangelengd.

Nep-honing op de markt

De Europese Commissie testte 320 partijen honing die de EU binnenkwamen. Bij bijna de helft (46%) was er een vermoeden van fraude: de honing was aangelengd met goedkope suikersiroop (OLAF, 2023).

Verhit is niet meer levend

Veel honing wordt verhit om hem mooi vloeibaar te houden. Daarbij gaan enzymen en de natuurlijke gisten verloren. Juist die heb je nodig om te fermenteren. Bovendien vergroot verhitte of bewerkte honing de kans op bederf.

Zo herken je echte honing: hij kristalliseert. Echte rauwe honing wordt na een tijdje vanzelf dik en korrelig. Dat is geen bederf, maar juist een teken van kwaliteit. Blijft je honing maandenlang helder en vloeibaar, dan is hij vaak verhit of aangelengd. Alleen acaciahoning doet er van nature heel lang over. Gekristalliseerde honing maak je weer vloeibaar door het potje in lauw water te zetten, niet heter dan 40 graden.

⚠️ Niet elke pot honing is wat hij lijkt
Veel goedkope honing is verhit, gefilterd of zelfs aangelengd.
👉 Ik gebruik de rauwe honing van Pit & Pit, zoals de tijmhoning.

Het goede nieuws: echte rauwe honing is gewoon te koop. Haal hem bij een imker in de buurt, koud geslingerd, of kies een rauwe honing die je vertrouwt. Bij Pit & Pit vind je onder andere:

Met mijn code ayni5 krijg je korting, dat lees je onderaan.

Doorgesneden knoflookbol en losse teentjes op een witte ondergrond

Het recept: knoflook fermenteren in honing

Wat heb je nodig

Op een iPhone laat bol eerst een tussenscherm zien. Houd de blauwe knop daar even ingedrukt, dan ga je verder naar bol.

Zo maak je het

  • Pel de knoflook.
  • Kneus de teentjes licht, bijvoorbeeld met de platte kant van een houten lepel of in een vijzel. Ze moeten heel blijven, alleen een beetje open.
  • Laat ze 10 minuten liggen. In die tijd ontstaat de allicine, de krachtige stof uit knoflook waar je het voor doet.
  • Doe de knoflook en de tijm in het potje en vul het tot ongeveer twee derde.
  • Giet de honing erbij tot alles volledig onderstaat.
  • Laat bovenin wat ruimte vrij. Tijdens de fermentatie kan de inhoud omhoog komen.
  • Leg een fermentatiegewichtje erop, zodat alles onder de honing blijft.
  • Dek het potje af met keukenpapier of een doek en zet het vast met een elastiek. Je kunt ook een deksel los erop leggen, niet luchtdicht.
  • Zet het potje donker en op kamertemperatuur.

Fermentatie

  • Laat het minimaal vier tot zes weken staan.
  • In de eerste weken kan gas ontstaan. Dat is normaal.
  • Roer af en toe zacht met hout of glas, niet met metaal.
  • Lichte schuimvorming of belletjes zijn normaal.
  • Hoe langer je het laat staan, hoe milder de smaak.

Wat ik hiervoor gebruik

Waar je op let

  • Alles moet altijd volledig onder de honing blijven. Dit is het belangrijkste.
  • Gebruik bij voorkeur een fermentatiegewichtje. Ik gebruik deze glazen fermentatiegewichtjes van bol. Ze passen in potjes met een brede opening. Gebruik geen plastic zakjes!
  • Voeg geen water toe.
  • Gebruik geen metaal.
  • Het mag sterk ruiken, maar niet rot of bedorven.
  • Geen schimmelpluis, geen groene of zwarte plekken.
  • Gebruik alleen echte rauwe honing. Verhitte of bewerkte honing vergroot de kans op bederf.
  • Tip: honing is van nature zuur, en door het fermenteren wordt hij nog zuurder. Dat zuur beschermt tegen bederf. Test de honing na een paar weken altijd met een pH-strookje. Onder de 4,6 zit je goed. Zit je erboven of twijfel je, gooi het dan weg.

Bewaren

  • Na de fermentatie minimaal zes maanden houdbaar.
  • Vaak één tot twee jaar, soms langer.
  • Bewaar het donker en koel.
  • Na de fermentatie bij voorkeur in de koelkast.
  • Gebruik altijd schoon gereedschap en zorg dat alles onder de honing blijft.

Zo gebruik je het

  • Een teentje per dag, gewoon zo uit de pot, als een zacht snoepje.
  • Een lepeltje honing in je thee. Laat de thee wel even afkoelen, anders verlies je het goede van de rauwe honing.
  • In een dressing met olijfolie en een scheutje appelazijn.
  • Over geroosterde groenten, op een plakje geitenkaas of op een toastje.

Belangrijk

Niet geschikt voor baby's onder één jaar. Dit geldt voor alle rauwe honing.

Meer fermenteren en winterrecepten

Smaakt dit naar meer? Fermenteren is makkelijker dan je denkt:

Mijn favorieten

Met kortingscode ayni5 krijg je bij Pit & Pit 5% korting op de producten in De keuze van Chantal. Deze selectie verandert maandelijks. Vul de code in bij het afrekenen.

Heb jij al eens knoflook gefermenteerd? Ik ben benieuwd hoe het jou bevalt.

Liefs,

Chantal

Ayni Holistic 💚

Disclaimer: Ik ben geen arts. Deze informatie vervangt geen medisch advies. Gebruik je bloedverdunners of andere medicijnen, overleg dan eerst met je arts voordat je dagelijks knoflook gaat eten.

Mijn favorieten

Dit gebruik ik zelf. Via deze links krijg je vaak korting.

Powered byAlovai
Klaar voor verandering?
Plan je afspraak →